อำลาลับท้องพระโรง (สวรรค์ 35)

โรง โรง

(ภาพประกอบ โรงหนังเฉลิมสิน อำนาจเจริญ)

อำลาลับท้องพระโรง

โดย สนธยา ทรัพย์เย็น

โชคยังดีที่เรายังทันเก็บภาพของโรงหนังหลายโรงที่ประสบความเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง ในหลายกรณีไม่หลงเหลือซากอีกแล้ว ในบรรดาโรงหนังเหล่านั้นที่เราประทับใจอย่างยิ่งและอยากจารึกไว้เป็นพิเศษ เช่น

โรงหนังศรีสยาม สมุทรปราการ โรงหนังที่นอกจากจะจุดกำเนิดของตัวละครแมรี่และนวลปณตแล้ว ยังเป็นแกนกลางของภาพยนตร์ของผมด้วย เราได้ติดตามบันทึกมันมาตลอดตั้งแต่มันยังมีชีวิต ก่อนจะแปรสภาพเป็นสนามแบตมินตัน (ที่ไม่ทันได้เปิด) และกลายเป็นซากในเวลาต่อมา มองภายนอกหน้าตาอาจจะเรียบเฉยไร้เสน่ห์ แต่ภายในนับเป็นโรงที่โอ่โถงมากโรงหนึ่ง ขนาดภายในโรงน่าจะใหญ่กว่าสกาล่าด้วยซ้ำ อย่างน้อยก็ขนาดโรงหนึ่งล่ะ บางทีเราก็ไม่รู้จะภูมิใจดีไหมว่า สุดท้ายที่เราได้ถ่ายมันแบบเต็มที่ก็ต่อเมื่อมันต้องอำลาคนดูแล้วนั่นแหละ และเราก็ได้ไปบันทึกวันอำลาคนดูของโรงหนังแห่งนี้มาแล้วด้วยจริง ๆ

โรงหนังนครนนท์ราม่า ถ้าไม่ได้ผ่านไปย่านนนทบุรีแถวนั้นโดยบังเอิญ ผมคงไม่คิดจะถ่ายหนังเกี่ยวกับโรงหนังจริงจังขึ้นมา ที่นี่เองที่จุดไอเดียในการทำหนังตั้งแต่แรก ตั้งแต่ยังไม่มีภาพของตัวละครใด ๆ เลย ด้วยความแปลกใจที่เห็นโรงหนังขนาดยักษ์แบบนี้ยังฉายหนังอยู่ และภายในโรงที่ใหญ่โตกว่าสกาล่าอีก อย่างน้อยลวดลายผนังและเพดานก็อลังการกว่าแน่ ๆ แม้จะทรุดโทรมตามวันเวลา ผมเริ่มคิดพล็อตที่จะทำหนังเกี่ยวกับโรงหนังเก่าจากโรงแห่งนี้ แต่เพราะโอกาสในการถ่ายทำไม่เอื้อเฟื้อแต่แรก ผมจึงไปเริ่มต้นจับแกนที่โรงหนังศรีสยามแทน แต่หลังจากที่ทางโรงนครนนท์ราม่าประกาศปิดกิจการ เราจึงได้มีโอกาสบันทึกภาพภายในโรงอย่างจริงจัง

โรงหนังรามา สามย่าน โรงหนังที่ผมเคยดูหนังอย่าง Ju Dou ของจางอี้โหมว และหนังจีนอีกหลายเรื่อง นับจากวันที่มันเลิกกิจการไปหลายปีต่อมา ผมกลับไปที่นั่นกับโมรีมาตย์, อลงกต และ เต๋อ Sunterry ด้วยความหวังว่าจะเช่าโรงหนังจัดเทศกาลหนัง Midnight Cult Film ฉายหนังอย่าง El Topo และหนังสยองขวัญหลายเรื่องที่เราเขียนถึงใน “ฟิล์มไวรัส 4 สางสำแดง” โรงนี้เป็นโรงโบราณที่อาคารใหญ่โตมาก ๆ มีที่จอดรถเลี้ยวโค้งไปจอดเหนืออาคารชั้นบน มีที่นั่งชั้นบน ชั้นล่างและทางขึ้นทางเข้าหลายประตูแยกกัน เรียกได้ว่า หรูหรามหาเอก เสียดายว่าภาพที่ผมถ่ายมาจากกล้องคอมแพ็คจะไม่คมชัด แต่อย่างน้อยดูจากโมเดลจำลองของโรงหนังคงจะพอเห็นความอลังการของโรงได้

โรงหนังอินทรา ใกล้ที่ทำงานเก่าของผมร้านหนังสือดวงกมล ประตูน้ำ ที่นี่มีกิตติศักดิ์โด่งดังทางหนังระบบฟิล์มยักษ์ 70 มม. ทั้งหนังไทยหนังฝรั่ง จำได้ว่าเคยดู The casino online King of Comedy หนังตลกร้ายที่ดีมาก ๆ แต่คนไม่ค่อยรู้จักของคู่หู มาร์ติน สกอร์เซซี่-โรเบิร์ต เดอ นีโร ซึ่งเรื่องนี้ได้อภิดาวตลกเขี้ยวคมยุคเก่าอย่าง เจอร์รี่ ลิววิส มาร่วมแสดงด้วย หนังให้ภาพแสบทรวงของคำกล่าวที่ว่า “ขอเป็นราชาสักวันเดียวก็ยังดีกว่าเป็นไอ้ขี้แพ้ทั้งชีวิต” ไอ้ขี้แพ้ที่ว่าคือ เดอ นีโร พระเอกในเรื่องที่อยากดังด้วยการเป็นซูเปอร์สตาร์ตลกเดี่ยวไมโครโฟน รอแล้วรอเล่า จนเขาทนการมองข้ามหัวไม่ไหว ต้องลงไม้ลงมือทำอะไรสักอย่างขั้นรุนแรงเด็ดขาด ไม่ต้องบอก ทุกคนก็คงเคยมีอารมณ์แบบนี้เหมือนเดอ นีโร อย่างน้อยก็สักครั้งหนึ่งในชีวิต (หรือเปล่า) จำได้ว่าผมนั่งที่นั่งแถวหน้าของที่นั่งชั้นบนราคาแพงสุดตอนนั้นน่าจะ 50 บาท ได้อารมณ์ของความเป็นไอ้ขี้แพ้ที่นั่งเชียร์บนชั้นบ็อกซ์เลยแหละ เพราะนั่งดูคนเดียวตอนกลางวัน เราสามารถจะชะโงกตัวพาดหน้าพาดแขนกับราวกั้นได้ยังกับเป็นราชาเจ้าของโรงว่างั้นเถอะ ทุกวันนี้ตัวอาคารยังอยู่ แต่หากมองภายนอกอาจจะดูไม่รู้แล้วว่าเคยเป็นโรงหนังที่ฉายหนังคุณภาพอย่างThe Piano

โรงหนังฟ้าสยามที่สุพรรณบุรี เป็นโรงหนังที่หน้าตาและตำแหน่งประหลาดอัดกลางระหว่างสองตึกที่เป็นหัวใจของตลาดช่วยขับเด่นสถาปัตยกรรมของมันให้โดดเด่นมากขึ้น การถ่ายทำกลางความขวักไขว่ของชีวิตรีบเร่งยามเช้าเต็มไปด้วยความสับสนวุ่นวายและอะไรที่นอกเหนือการควบคุม แต่ก็สนุกสนาน เพียงไม่กี่เดือนผ่านไปที่เรารู้ข่าวว่ามันกำลังถูกทุบทิ้งอย่างไม่ปราณี เราก็กลับไปเก็บภาพซากมันอีกครั้ง แม่ค้าคนหนึ่งยังจำเราได้ และถามว่ายังมีโรงหนังอีกแห่งที่อยู่ใกล้กันไปถ่ายมาหรือยัง อ้อดีจัง ขอบคุณมากครับต้องไปฉลองศรัทธาถ่ายเพิ่มอีกโรงแล้วสินะ

โรงหนังเฉลิมสิน อำนาจเจริญ เป็นโรงหนังนอกสายตาอีกโรงหนึ่งที่ไม่ได้อยู่ในรายชื่อของการเดินทางเราแต่แรก ด้วยความเป็นคนซอกแซกและโชคเข้าข้างเราก็พบมันโดยบังเอิญระหว่างขับรถ โดยภายนอกยังไม่เท่าไร แต่เจ้าเก้าอี้ไม้ขนาดยาวสภาพสมบูรณ์แบบที่ตั้งสลอนหลายทิวแถวทั่วโรงหนังขนาดยักษ์นี่สิ ไม่น่าเชื่อว่าจะยังมีอยู่ให้เห็น เราแข่งกับเวลาทุกนาที วิ่งไปขออนุญาตเจ้าของที่ร้านค้าในเมืองและกลับมาเก็บภาพในสภาพหอบแฮก ขณะที่โรงหนังกำลังถูกรื้อผนังเพดาน และแสงสุดท้ายของวันไล่หลังมา หากนับทั่วทั้งการเดินทางของเรา ครั้งนี้คงเป็นประสบการณ์ที่สวยงามมากที่สุดครั้งหนึ่ง

คุณผู้อ่านไม่ต้องแปลกใจ ยังมีอีกหลายโรงที่เราไม่สามารถถ่ายภาพมาได้ เพราะสุดแรงกำลังของคนสองคนจะเดินทางตามเก็บทุกเม็ด และหลายโรงก็ทุบไปแล้ว ส่วนอีกหลายโรงที่เราถ่ายภาพมาก็ยังไม่ได้ใช้ แต่จะไปใช้ในเวอร์ชั่นภาพยนตร์แทน

cover-once_upon_a_ย่อภาพ